गडचिरोली जिल्ह्यात ‘अतिउष्णतेची’ लाट जाहीर; आरोग्य विभाग हायअलर्टवर!
‘उष्माघात कक्षां’सह जिल्हा आरोग्य यंत्रणा सज्ज*
गडचिरोली( जिल्हा प्रतिनिधी).
विचारक्रांति न्यूज.
संपादक.
अनुप मेश्राम.
जिल्ह्यात मे महिन्याचा पारा कमालीचा वाढला असून प्रशासनातर्फे *’अतिउष्णतेची लाट'(Extreme Heat Wave)** जाहीर करण्यात आली आहे. वाढत्या उन्हामुळे उष्माघात (Heat Stroke) होण्याचा धोका अत्यंत गंभीर झाला असून, ही बाब लक्षात घेऊन जिल्हा आरोग्य प्रशासनाने संपूर्ण जिल्ह्यात हायअलर्ट जारी केला आहे.
जिल्हा शल्य चिकित्सक **डॉ. वर्षा लहाडे**, जिल्हा आरोग्य अधिकारी **डॉ. प्रताप शिंदे** यांनी संयुक्त पत्रकाद्वारे नागरिकांना तीव्र उष्णतेपासून स्वतःचा बचाव करण्याचे आणि आरोग्याची विशेष काळजी घेण्याचे आवाहन केले आहे.
जिल्ह्यातील सर्व रुग्णालयांमध्ये ‘उष्माघात कक्ष’ सज्जउष्माघाताच्या रुग्णांवर तात्काळ आणि प्रभावी उपचार मिळावेत यासाठी जिल्ह्यातील सामान्य रुग्णालय (General Hospital), सर्व ग्रामीण रुग्णालये (RH) आणि प्राथमिक आरोग्य केंद्र (PHC) स्तरावर स्वतंत्र **’उष्माघात कक्ष’** २४ तास कार्यरत करण्यात आले आहेत.
या विशेष कक्षांमध्ये **कूलर, एसी आणि विशेष बेडची** व्यवस्था करण्यात आली आहे.
ओआरएस (ORS), आयव्ही फ्लूइड्स (IV Fluids) आणि इतर आवश्यक आपत्कालीन औषधांचा पुरेसा साठा उपलब्ध आहे.
दुर्गम भागातील नागरिकांपर्यंत आरोग्य सुविधा पोहोचवण्यासाठी **आशा स्वयंसेविकांमार्फत** घराघरात जनजागृती मोहीम राबवली जात आहे.
वरिष्ठ आरोग्य अधिकाऱ्यांचे जाहीर आवाहन:**
“गडचिरोलीच्या दुर्गम भागातील नागरिकांपर्यंत आरोग्य सुविधा पोहोचाव्यात यासाठी आम्ही प्रत्येक प्राथमिक आरोग्य केंद्रात उष्माघात कक्ष कार्यान्वित केले आहेत. उन्हाळ्यात शेतात किंवा कामावर जाणाऱ्या नागरिकांनी स्वतःला सतत हायड्रेटेड ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे. चक्कर येणे किंवा अस्वस्थ वाटू लागल्यास घरगुती उपचारांवर वेळ न घालवता तात्काळ जवळच्या आरोग्य केंद्रात उपचार घ्यावेत.”
डॉ. प्रताप शिंदे, जिल्हा आरोग्य अधिकारी
अतिउष्णतेमुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण वेगाने कमी होऊन उष्माघाताचा थेट धोका निर्माण होतो. गडचिरोली जिल्ह्यातील सामान्य रुग्णालय आणि सर्व ग्रामीण रुग्णालये कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहेत. सर्व वैद्यकीय अधीक्षकांना रुग्णांवर तात्काळ उपचार करण्याचे विशेष निर्देश देण्यात आले आहेत.”**डॉ. वर्षा लहाडे, जिल्हा शल्य चिकित्सक*
ही लक्षणे दिसल्यास सावध व्हा:शरीराचे तापमान अचानक वाढणे, चक्कर येणे, मळमळ होणे, असह्य डोकेदुखी, अत्यधिक तहान लागणे आणि लघवीचे प्रमाण कमी होणे ही उष्माघाताची प्रमुख लक्षणे आहेत. गंभीर परिस्थितीत रुग्णाला श्वास लागणे, हृदयाचे ठोके वाढणे, भ्रम होणे किंवा बेशुद्ध पडणे असा त्रास होऊ शकतो.
उष्माघातापासून बचावासाठी ‘हे’ नक्की करा (काय करावे)अतिउष्णतेच्या काळात नागरिकांनी स्वतःचा बचाव करण्यासाठी घराबाहेर पडताना डोक्यावर टोपी, रुमाल किंवा छत्रीचा वापर करावा. शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकवून ठेवण्यासाठी पुरेसे पाणी, ताक, लिंबू पाणी किंवा नारळ पाणी वारंवार प्यावे. दैनंदिन वापरात नेहमी हलक्या रंगाचे, सैल आणि सुती कपडे परिधान करावेत. शक्य असल्यास दुपारी १२ ते ४ या तीव्र उन्हाच्या वेळेत सावलीत किंवा घरातच थांबावे आणि बाहेर पडताना अनवाणी न जाता नेहमी चप्पल किंवा बुटांचा वापर करावा.
उष्माघाताचा धोका टाळण्यासाठी ‘हे’ पूर्णपणे टाळा (काय टाळावे):
कडक उन्हाच्या वेळी (विशेषतः दुपारी १२ ते ४ दरम्यान) शेतातील किंवा इतर शारीरिक कष्टाची कामे करणे पूर्णपणे टाळावे. लहान मुले किंवा पाळीव प्राण्यांना बंद वाहनात कधीही एकटे सोडू नये, कारण यामुळे वाहनातील तापमान वेगाने वाढून जीवाला धोका निर्माण होऊ शकतो. उन्हाळ्याच्या दिवसात शरीराचे तापमान वाढवणारे मद्य, चहा, कॉफी आणि जास्त साखर असलेली शीतपेये पिणे टाळावे. आरोग्यामध्ये कोणताही बिघाड जाणवल्यास घरगुती उपचारांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
विशेष आपत्कालीन आवाहन:
उष्माघात ही एक वैद्यकीय आणीबाणी (Medical Emergency).आहे. कोणालाही उष्माघाताची लक्षणे दिसल्यास त्यांना त्वरित जवळच्या शासकीय रुग्णालयातील उष्माघात कक्षात दाखल करावे किंवा १०८ / १०२** या क्रमांकावर रुग्णवाहिकेसाठी संपर्क साधावा.
प्रसिद्धीसाठी: जिल्हा आरोग्य विभाग, गडचिरोली.*